Waarom ademwerk soms dieper ontspant dan rustig ademen

Ademwerk helpt je ontspannen

Als je wilt ontspannen, kun je bewust rustiger gaan ademen door je uitademing te verlengen of met een techniek als box breathing. Dat werkt. Er is veel wetenschappelijk onderzoek dat laat zien dat een rustige ademhaling het zenuwstelsel kalmeert, je hartslag verlaagt en stress vermindert.
Na een sessie verbonden ademwerk hoor ik regelmatig: "Ik was even helemaal weg." "Mijn hoofd was eindelijk stil." "Ik dacht nergens meer aan." “ik was echt heel erg diep in ontspanning.” Hoe kan het dat verbonden ademhaling voor veel mensen anders voelt dan een rustige ademhalingsoefening?

Een rustige ademhaling helpt je lichaam om te ontspannen door het zenuwstelsel te kalmeren. Verbonden ademhaling doet dat uiteindelijk ook, maar de weg ernaartoe verloopt anders. Tijdens een sessie adem je tijdelijk sneller en zonder pauzes tussen de in- en uitademing. Daardoor verschuift niet alleen je ademhaling, maar ook je aandacht, je fysiologie en mogelijk zelfs de activiteit in bepaalde hersengebieden. Dat zou kunnen verklaren waarom veel mensen niet alleen ontspanning ervaren, maar ook het gevoel hebben dat ze even helemaal uit hun hoofd zijn.

Wat zegt de wetenschap?

De wetenschap heeft daar nog geen definitief antwoord op, maar er zijn wel een aantal interessante verklaringen.

#1. Je aandacht verschuift van denken naar voelen
Tijdens verbonden ademhaling voel je vaak meer lichamelijke sensaties, zoals warmte, beweging, tintelingen of emoties. Je hersenen richten zich daardoor minder op gedachten en meer op wat er in je lichaam gebeurt. Dit noemen wetenschappers interoceptie: het bewust waarnemen van signalen uit je eigen lichaam.
#2. Je hersenen schakelen tijdelijk anders
Recent onderzoek laat zien dat verbonden ademhaling de activiteit in bepaalde hersengebieden tijdelijk kan veranderen. Onderzoekers spreken over transiënte hypofrontaliteit: een toestand waarin de frontale hersengebieden, die betrokken zijn bij plannen, analyseren en piekeren, tijdelijk minder actief zijn. Dat zou kunnen verklaren waarom veel mensen tijdens een ademsessie ervaren dat hun hoofd stiller wordt. Niet omdat ze proberen hun gedachten uit te zetten, maar omdat hun aandacht minder wordt gestuurd door het denkende brein en meer door de directe ervaring van het moment.
#3. Je adem verandert tijdelijk de fysiologie van je lichaam
Verbonden ademhaling verandert tijdelijk ook de hoeveelheid koolstofdioxide (CO₂) in je bloed. CO₂ speelt een belangrijke rol in verschillende processen in je lichaam, zoals de doorbloeding van de hersenen en de prikkelbaarheid van zenuwcellen.
Onderzoekers denken dat deze tijdelijke verandering, samen met de verschuiving van aandacht en hersenactiviteit, bijdraagt aan de diepe ervaring die veel mensen tijdens verbonden ademwerk beschrijven. Dat betekent niet dat verbonden ademhaling "beter" ontspant dan een rustige ademhaling, maar wel dat het lichaam tijdelijk in een andere fysiologische toestand komt.

Is het een beter dan het andere?

Nee. Beide vormen hebben hun eigen waarde. Wil je spanning verminderen of je zenuwstelsel kalmeren? Dan is een rustige ademhaling vaak precies wat je nodig hebt.
Wil je juist ervaren hoe het is om even uit je hoofd te komen en volledig aanwezig te zijn in je lichaam? Dan kan verbonden ademwerk een waardevolle aanvulling zijn.

Zelf ervaren?

Tijdens een groepsles of individuele ademsessie begeleid ik je stap voor stap. Je ontdekt hoe je met je adem meer rust in je hoofd en ontspanning in je lichaam kunt ervaren.

→ Plan een afspraak.

Bronnen

De inzichten in dit artikel zijn gebaseerd op bestaand onderzoek naar ademhaling en het autonome zenuwstelsel, aangevuld met recente bevindingen over verbonden ademhaling. Een belangrijk deel is afkomstig uit het onderzoek van Martha Havenith en collega's, waarin werd onderzocht hoe veranderingen in CO₂ samenhangen met de veranderde bewustzijnstoestand die veel mensen tijdens verbonden ademwerk ervaren.

Havenith, M.N. et al. (2025). Decreased CO₂ saturation during circular breathwork supports emergence of altered states of consciousness.Communications Psychology, 3, 59.