Waarom (bewust en tijdelijk) sneller ademen soms dieper ontspant dan rustig ademen

Ademwerk helpt je om te ontspannen
‘Ademwerk’ is de overkoepelende term voor alle ademhalingsoefeningen- en technieken waarmee je bewust je ademhaling beïnvloedt.
Enerzijds heb je de rustige, kalmerende ademoefeningen, waarbij je de ademhaling vertraagt.
Daarnaast heb je het verbonden ademen, ook wel breathwork genoemd, waarbij je precies het tegenovergestelde doet: je versnelt je ademhaling.
Van beide technieken is het resultaat: ontspanning. Maar de meeste mensen lijken dieper in ontspanning komen na breathwork; het snellere ademen. Hoe kan dat?

Wat gebeurt er in het lichaam?
Door het doen van rustige ademoefeningen kalmeert je zenuwstelsel. want je hartslag en je bloeddruk verlaagt. Hierover is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan.
Tijdens een ‘verbonden ademsessie’ adem je tijdelijk sneller en zonder pauzes tussen de in- en uitademing. Daardoor verschuift niet alleen je ademhaling, maar ook je aandacht, je fysiologie en mogelijk zelfs de activiteit in bepaalde hersengebieden. Dat zou kunnen verklaren waarom veel mensen niet alleen ontspanning ervaren, maar ook het gevoel hebben dat ze even helemaal uit hun hoofd zijn. Naar deze vorm van ademen is nog maar mondjesmaat onderzoek gedaan, maar recent onderzoek heeft getracht er een verklaring voor te geven.

Wat zegt de wetenschap?
De wetenschap heeft er nog geen definitief antwoord op, maar er zijn wel een aantal interessante verklaringen.
#1. Je aandacht verschuift van denken naar voelen
Tijdens verbonden ademhaling voel je vaak meer lichamelijke sensaties, zoals warmte, beweging, tintelingen of emoties. Je hersenen richten zich daardoor minder op gedachten en meer op wat er in je lichaam gebeurt. Dit noemen wetenschappers interoceptie: het bewust waarnemen van signalen uit je eigen lichaam.
#2. Je hersenen schakelen tijdelijk anders
Recent onderzoek laat zien dat verbonden ademhaling de activiteit in bepaalde hersengebieden tijdelijk kan veranderen. Onderzoekers spreken over transiënte hypofrontaliteit: een toestand waarin de frontale hersengebieden, die betrokken zijn bij plannen, analyseren en piekeren, tijdelijk minder actief zijn. Dat zou kunnen verklaren waarom veel mensen tijdens een ademsessie ervaren dat hun hoofd stiller wordt. Niet omdat ze proberen hun gedachten uit te zetten, maar omdat hun aandacht minder wordt gestuurd door het denkende brein en meer door de directe ervaring van het moment.
#3. Je adem verandert tijdelijk de fysiologie van je lichaam
Verbonden ademhaling verandert tijdelijk ook de hoeveelheid koolstofdioxide (CO₂) in je bloed. CO₂ speelt een belangrijke rol in verschillende processen in je lichaam, zoals de doorbloeding van de hersenen en de prikkelbaarheid van zenuwcellen.
Onderzoekers denken dat deze tijdelijke verandering, samen met de verschuiving van aandacht en hersenactiviteit, bijdraagt aan de diepe ervaring die veel mensen tijdens verbonden ademwerk beschrijven. Dat betekent niet dat verbonden ademhaling "beter" ontspant dan een rustige ademhaling, maar wel dat het lichaam tijdelijk in een andere fysiologische toestand komt.

Is de ene techniek beter dan de andere?
Nee. Beide vormen hebben hun eigen waarde. Het is meer de vraag wanneer ik als ademcoach welke techniek inzet. Als ademcoach kijk ik naar jouw ademhaling, naar jouw achtergrond en naar je hulpvraag voordat ik besluit welke oefening of techniek ik ga gebruiken. Als jij heel snel ademt, hyperventileert of angstig bent dan is het eerst beter om eerst kalmerende oefeningen te doen. Langzaam kunnen we opbouwen naar de snellere variant. Maar alleen als ik denk dat dat een meerwaarde zal hebben.
Breathwork wordt in de media vooral afgeschilderd als een heftige, radicale techniek: life-changing lichaamswerk. Dat schrikt mensen af en terecht. Ik ben het er helemaal mee eens dat het heel veel moois kan brengen en ik sta er helemaal achter. Maar bij mij vindt je meer de zachte, rustige en veilige manier waarop het óók kan. De effecten zijn er niet minder om.

Zelf ervaren?
Tijdens een groepsles of individuele ademsessie begeleid ik je stap voor stap. Je ontdekt hoe je met je adem meer rust in je hoofd en ontspanning in je lichaam kunt ervaren.

→ Plan een afspraak.

Bronnen
De inzichten in dit artikel zijn gebaseerd op bestaand onderzoek naar ademhaling en het autonome zenuwstelsel, aangevuld met recente bevindingen over verbonden ademhaling. Een belangrijk deel is afkomstig uit het onderzoek van Martha Havenith en collega's, waarin werd onderzocht hoe veranderingen in CO₂ samenhangen met de veranderde bewustzijnstoestand die veel mensen tijdens verbonden ademwerk ervaren.

Havenith, M.N. et al. (2025). Decreased CO₂ saturation during circular breathwork supports emergence of altered states of consciousness.Communications Psychology, 3, 59.

Blog herschreven 10 augustus 2026